Current situation and some factors affecting the provision of HIV/AIDS prevention and treatment services under the impact of the COVID-19 pandemic in Lang Son province in 2022

Lộc Tùng Hương

GS.Ts. Trần Xuân Bách

cung ứng dịch vụ, dự phòng, điều trị, HIV/AIDS

Nghiên cứu thực hiện 2 mục tiêu gồm mô tả thực trạng cung ứng dịch vụ dự phòng và điều trị HIV/AIDS trong bối cảnh dịch COVID-19 tại tỉnh Lạng Sơn năm 2022 và Phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến việc đảm bảo cung ứng các dịch vụ dự phòng và điều trị HIV/AIDS dưới tác động của dịch COVID-19 tại tỉnh Lạng Sơn năm 2022. Đối tượng nghiên cứu: cán bộ y tế đã và đang công tác ít nhất 12 tháng trở lên, tham gia cung ứng dịch vụ dự phòng và điều trị HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn ở tất cả các tuyến (xã – huyện – tỉnh). Phương pháp nghiên cứu: Thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang. Lấy mẫu toàn bộ đối với cán bộ y tế tham gia cung ứng dịch vụ dự phòng và điều trị HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Thực tế nghiên cứu thực hiện trên 433 người. Công cụ thu thập số liệu sử dụng Bảng hỏi online tự xây dựng trên hệ thống Qualtrix, dựa trên các tiêu chí đánh giá mục tiêu của nghiên cứu và được góp ý bởi chuyên gia. Ngoài ra, còn sử dụng các số liệu, báo cáo sẵn có để bổ sung cho kết quả nghiên cứu để đánh giá thực trang cung ứng dịch vụ dự phòng và điều trị HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn năm 2022. Nhận định về mức độ cung ứng dịch vụ dựa trên 8 câu hỏi, mỗi câu được tính theo 5 mức độ (0 “Không thay đổi”, 1 “Giảm 25%”, 2 “Giảm 50%”, 3 “Giảm 75%”, và 4 “Giảm 100%) chia ra 2 lĩnh vực gồm mức độ cung ứng dịch vụ dự phòng ((1) Dịch vụ cấp phát bơm kim tiêm, bao cao su; (2) Dịch vụ truyền thông giáo dục sức khoẻ; (3) Dịch vụ Tư vấn xét nghiệm HIV; (4) Dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con); mức độ cung ứng dịch vụ điều trị (: (1) Dịch vụ điều trị Methadone và chất thay thế; (2) Điều trị Lao/HIV; (3) Điều trị ARV; (4) Điều trị nhiễm trùng cơ hội.). Đánh giá theo tổng điểm tính từ 0- 16 điểm, trong đó điểm càng cao được xác định là mức độ cung ứng dịch vụ điều trị càng giảm. Tạo biến mới về mức độ cung ứng dịch vụ dự phòng và mức độ cung ứng dịch vụ điều trị chia theo 2 mức độ: 1 = “Không thay đổi”, 2= “giảm” để đánh giá chung và chạy mô hình hồi quy. Đối với biến “Tình hình cung ứng dịch vụ”: được đánh giá theo thang mức độ từ 0% - 100% với 0% “Không được cung ứng” và 100% “Cung ứng đầy đủ”. Điểm càng cao tình hình cung ứng dịch vụ càng tốt. Kết quả nghiên cứu cho thầy, nhân lực và tài chính được bố trí đảm bảo và đáp ứng tối thiểu. Khả năng tiếp cận với điều trị ARV trong thời kỳ cao điểm của dịch COVID-19 (quí 1 năm 2022) là thấp nhất. Tính sẵn có của các hạng mục gồm các khía cạnh về thuốc, Trang thiết bị - Công vụ, cơ sở hạ tầng, tài chính, nhân lực, dịch vụ (04 dịch vụ dự phòng và 04 dịch vụ điều trị) phục vụ cung ứng dịch vụ dự phòng và điều trị HIV/AIDS ở mức trung bình. Mức độ cung ứng các dịch vụ dự phòng HIV/AIDS với điểm trung bình 6,7 (ĐLC=2,8) và giảm ở một số dịch vụ dự phòng như dịch vụ truyền thông giáo dục sức khoẻ, dịch vụ cấp phát bơm kim tiêm bao cao su, dịch vụ tư vấn xét nghiệm HIV… và cung ứng dịch vụ điều trị có điểm trung bình 1,2 (ĐLC=2,0). Tình hình cung ứng dịch vụ là 74,1 (ĐLC=16,8). Mức độ ảnh hưởng của dịch COVID-19 tác động đến các khía cạnh trong cung ứng dịch vụ dự phòng và điều trị HIV/AIDS gồm nhân lực, thuốc, hình thức triển khai, Cơ sở hạ tầng – trang thiết bị, Tài chính, bệnh nhân/khách hàng và các biện pháp phòng, chống dịch. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ cung ứng và tình hình cung ứng dịch vụ dự phòng và điều trị HIV/AIDS gồm: đơn vị công tác, nhóm tuổi (nhóm 35-40 tuổi so với nhóm <30 tuổi); giới tính (nữ so với nam); Trình độ học vấn (cao đẳng so với Trung cấp); Mức đáp ứng các khoản chi phí gia đình (Đủ chi trả một phần so với đủ chi trả toàn bộ); trình độ chuyên môn (Y sỹ so với bác sĩ); thang đo nỗi sợ COVID-19; Khối lượng công việc (tăng 20- dưới 50 % so với Không tăng thêm); tính sẵn có của hạng mục (thuốc, trang thiết bị - công cụ, tài chỉnh); Các khía cạnh ảnh hưởng của COVID-19 (Cơ sở hạ tậng – Trang thiết bị; thuốc điều trị).

2023

86tr

vie

Thạc sĩ

Trường Đại học Y Hà Nội